Бетесда (TBS) цитологиялық жіктемесі
Жатыр мойны обырының скринингі мен диагностикасындағы цитологиялық қорытындылардың бірыңғай халықаралық жүйесі (The Bethesda System, TBS 2014).
Жүйе туралы анықтама
Bethesda жүйесі (The Bethesda System, TBS) — жатыр мойны цитологиялық зерттеуінің нәтижелерін сипаттауға арналған бірыңғай халықаралық терминология. Ол 1988 жылы АҚШ Ұлттық обыр институтының (NCI) конференциясында Бетесда қаласында (Мэриленд) әзірленген. 1991 және 2001 жылдары қайта қаралып, қолданыстағы редакциясы — TBS 2014 (3-ші басылым).
Жүйе әркелкі ескі жіктемелердің (Папаниколау кластары, CIN, дисплазия) орнына цитолог пен клиницист дәрігердің арасындағы бірыңғай түсіністікті қамтамасыз етіп, клиникалық шешімдердің сабақтастығын нығайтты.
Үш негізгі қағидат
Бірмәнділік
Қорытындыны кез келген маман бірдей түсінеді — цитолог пен клиницист арасында қате түсінісу болмайды.
Қайта жаңғыртылу
Нәтиже зертханаға тәуелді емес: бірдей цитологиялық көрініс бірыңғай санатпен сипатталады.
Өзектілік
АПВ молекулалық биологиясы, сұйықтық цитология және вакцинация деректеріне сәйкес үнемі жаңартылады.
Цитологиялық санаттар шкаласы
Нормадан инвазивті обырға дейінгі толық спектр
Negative for Intraepithelial Lesion or Malignancy
Интраэпителиалды зақымданулардың немесе қатерлі ісіктің белгілері жоқ. Реактивті өзгерістер мен қалыпты микроорганизмдер (Trichomonas, Candida, бактериалды вагиноз) кездесуі мүмкін.
Atypical Squamous Cells of Undetermined Significance
Мәні анықталмаған атипиялық жалпақ жасушалар. Өзгерістер реактивтіден гөрі айқынырақ, бірақ LSIL критерийлері үшін жеткіліксіз. Рефлекстік АПВ-тестілеу көрсетілген.
Atypical Squamous Cells, cannot exclude HSIL
HSIL-ді жоққа шығаруға мүмкіндік бермейтін атипиялық жалпақ жасушалар. Биопсия кезінде CIN 2/3 анықталу қаупі 40%-ға дейін. Шұғыл кольпоскопия көрсетілген.
Low-grade Squamous Intraepithelial Lesion
Төменгі дәрежелі жалпақ жасушалы интраэпителиалды зақымдану. АПВ-байланысты койлоцитозды қамтиды, CIN 1 сәйкес келеді. Өздігінен регрессиялану жиілігі жоғары.
High-grade Squamous Intraepithelial Lesion
Жоғары дәрежелі жалпақ жасушалы интраэпителиалды зақымдану. CIN 2 және CIN 3 (соның ішінде carcinoma in situ) біріктіреді. Инвазивті обырға өтудің жоғары қаупі бар. Кольпоскопия және биопсия/эксцизия міндетті.
Atypical Glandular Cells
Атипиялық безді жасушалар (эндоцервикалды немесе эндометриалды). Түрлері: AGC-NOS, AGC favor neoplastic. Кольпоскопиямен қатар эндоцервикалды кюретаж және қажет болған жағдайда аспирациялық биопсия көрсетіледі.
Adenocarcinoma in situ
Эндоцервикстің in situ аденокарциномасы. Безді эпителийдің қатерлі ісікалды зақымдануы. Диагностикалық және емдік конизация (эксцизия) талап етіледі.
Squamous Cell Carcinoma
Жалпақ жасушалы карцинома. Инвазивті қатерлі ісіктің цитологиялық белгілері. Жедел онкогинекологқа бағыттау, биопсиямен кольпоскопия және клиникалық сатылау жүргізіледі.
Клиникалық маңызы
Қарым-қатынас тілі
Цитологтың қорытындысын гинеколог пен онколог барлық медициналық көмек деңгейінде бірдей түсінеді.
Деректердің салыстырмалылығы
Әртүрлі зертханалардың нәтижелері бірыңғай түрге келтіріліп, ұлттық скрининг статистикасын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Тактикалық сабақтастық
Әрбір санат онкологиялық қауіптің нақты деңгейіне сәйкес келеді және емделушіні жүргізу алгоритмін анықтайды.
Clinical Vault кітапханасы
Толыққанды кольпоскопиялық хаттамалар мен нұсқаулықтар CASCCP мүшелеріне қолжетімді.