Конгресс туралы
Соңғы 15 жылдағы кольпоскопиялық терминологияны алғашқы ауқымды қайта қарау — талқылау кезеңінде.
XIX Дүниежүзілік IFCPC конгресі
2026 жылғы 4–6 маусымда Версаль қаласында Халықаралық кольпоскопия және цервикальді патология федерациясының (IFCPC) XIX Дүниежүзілік конгресі өтті. Онда 2011 жылғы Рио-де-Жанейро конференциясынан бері алғаш рет кольпоскопиялық номенклатураны жаңарту бойынша ресми ұсыныстар ұсынылды.
Қайта қарау не үшін қажет
15 жыл ішінде кольпоскопиялық белгілердің CIN2/3, in situ аденокарциномамен (AIS) және емдеу нәтижелерімен байланысы туралы жаңа дәлелді деректер жинақталды. Ұсынылған жаңалықтар терминологияны стандарттауға және дәрігерлер арасындағы бағалау айырмашылығын азайтуға бағытталған.
Халықаралық жұмыс тобы
Ұсыныстарды әзірлеу жұмысын профессор Якоб Борнштейн (Израиль) Франция, Түркия, Колумбия, Аргентина, Австрия, Канада, Қытай, Италия, АҚШ және Германияның жетекші IFCPC сарапшыларымен бірлесе үйлестірді.
Не талқыланды: 9 негізгі ұсыныс
Конгресте ұсынылған халықаралық стандарттарды жаңартудың басты бағыттары.
Қарап-тексеру әдістемесін стандарттау
Кольпоскопиялық тексерудің бірыңғай алгоритмі ұсынылды. Бірдей хаттама бойынша жұмыс істейтін дәрігерлер нәтижелерді салыстырмалы түрде бере алады, бұл субъективтілікті айтарлықтай төмендетеді.
Вульваны қарау — міндетті кезеңдер қатарында
Rio 2011 редакциясында вульваны қарау міндетті емес еді. Талқыланып жатқан нұсқада оны толыққанды кольпоскопия стандартына қосу ұсынылады: АПВ-ассоциацияланған зақымданулар көбінесе мультифокальді сипатқа ие.
Зерттеу адекваттылығын жаңаша бағалау
«Адекватты / адекватты емес» деген екіжақты бағалаудың орнына клиникалық тұрғыдан тиімді жіктеме ұсынылды:
2-типті Трансформация аймағын қайта бағалау
Rio 2011 жіктемесінде 2-тип эндоцервикальді компоненттің көрінуімен анықталған. Жаңа редакцияда — қарау кезінде эндоцервикальді құралды (дилататор, пинцет немесе мақта таяқшасы) қолдану фактісі бойынша бағалау ұсынылады. Бұл белгіні объективті етеді.
Rag sign және Umbilication — Grade 2 (Major) белгілері ретінде ұсынылуда
Айқын кольпоскопиялық белгілер (Grade 2) санатына ауыр дәрежелі дисплазияға тән екі жаңа жоғары спецификалық маркер ұсынылды:
🚩 Rag sign («жыртық/шүберек тәрізді жиек»)
Ацетоақ эпителийдің біркелкі емес, «жыртылған», бұлыңғыр жиектері. Клиникалық зерттеулер бойынша, бұл белгі жоғары дәрежелі CIN (CIN2/3) үшін өте жоғары спецификалық мәнге ие.
🎯 Umbilication («кіндіктену»)
Мозаикалық өрістердің ішіндегі орталық нүктелі ойық (көбінесе орталық пунктуациясы бар екі немесе одан көп ұяшықтарда). Пациенттің жасына тәуелсіз CIN2/3 үшін өте жоғары спецификалық сипатқа ие.
Шиллер сынамасының (Люголь ерітіндісі) рөлін нақтылау
Йод-теріс аймақтың өзі бейспецификалық белгі мәртебесінде қалады — оның оқшауланған прогностикалық құндылығы төмен. Алайда, егер йод-теріс аймақ басқа Grade 2 белгісімен дәл сәйкес келсе, бұл комбинация толыққанды Grade 2 (Major) ретінде бағаланады.
Безді аномалиялар — IFCPC номенклатурасында алғаш рет
Тарихи қадам: 1975 жылдан бергі барлық халықаралық жіктемелер тек жалпақ жасушалы зақымдануларға арналған болатын. Конгресте алғаш рет in situ аденокарциноманың (AIS) стандартталған белгілері ұсынылды:
- Цилиндрлік эпителийдің жүйесіз, ағарған немесе жуандаған безді бүрлері;
- Цервикальді бездердің патологиялық кеңейген, көтеріңкі саңылаулары;
- «Балауыз дағы» (wax-like appearance) түріндегі тұтасып кеткен ацидофильді бүршіктер.
Эксцизия типтері: 4-типті енгізу талқылануда
Эксцизиялық араласудың жаңа түрі — цилиндрэктомия (cylinderectomy) ұсынылды: цервикальді өзек осіне параллель эндоцервиксті цилиндр пішінінде кесіп алу.
Болжамды көрсетілімдер: эндоцервикальді безді неоплазия (AIS); 3-типті конизациядан кейінгі рецидив немесе толық емес резекция.
Маңызды ескерту: жүктілікті жоспарлап отырған репродуктивті жастағы әйелдер үшін истмико-цервикальді жеткіліксіздіктің алдын алу мақсатында эндоцервикальді тінді артық кесуден қатаң сақтану керектігі атап өтілді.
Минималды стандартталған протокол жобасы
Кольпоскопиялық қорытындының міндетті клиникалық параметрлері алғаш рет талқылануда. «Кольпоскопия ерекшеліксіз» сияқты жалпылама тұжырымдарды халықаралық сапа стандартына сай емес деп тану ұсынылуда.
Протокол жобасы: 6 міндетті параметр
Сарапшылар әрбір кольпоскопиялық есепке енгізуді ұсынатын міндетті деректер.
Сарапшылар пікірі және практикалық мәні
Талқыланып жатқан ұсыныстар күнделікті клиникалық тәжірибеге қалай әсер етеді.
Кольпоскопист үшін
Жаңа критерийлер биопсия жасау үшін нақты бағдар береді (rag sign, umbilication). Бірыңғай хаттама әртүрлі емханалар мен мамандардың қорытындыларын толық салыстырмалы етеді.
Клиницист үшін
Бағыттау логикасы айқындалады: қандай өзгерістер биопсияны, ал қайсысы бақылауды қажет ететіні түсінікті болады. 4-типті енгізу хирургиялық емнің көлемін дәл жоспарлауға көмектеседі.
Пациент үшін
Зерттеу сапасын нақты критерийлер бойынша бағалауға мүмкіндік туады. Қорытынды басқа маманға (екінші пікір / second opinion алуға) барғанда түсінікті және ашық болады.
📌 Практикалық дәрігер қазір нені білуі маңызды:
- Конгресс материалдары ғылыми-ақпараттық сипатқа ие — бұл жоба, әлі бекітілген клиникалық стандарт емес.
- Қазіргі қолданыстағы ресми халықаралық жіктеме — Rio de Janeiro 2011 болып қала береді.
- IFCPC 2026 ұсыныстары халықаралық сараптамалық талқылаудан өтуде.
- Қазақстандық кольпоскопия және цервикальді патология қоғамы (CASCCP) ресми жарияланымдарды бақылап отырады және Қазақстан мен Орталық Азия дәрігерлері үшін ақпаратты уақтылы жаңартады.